Είναι ένα σύγχρονο κοινωνικό-ψυχιατρικό φαινόμενο που συχνά αποκαλείται ως Ψηφιακή Αυτοδικία ή και "Online Shaming Culture". Πρόκειται για άτομα τα οποία υιοθετούν τον ρόλο του «ανώνυμου εισαγγελέα» μέσα από τη χρήση του διαδικτύου.
Ποιό όμως ειναι το ψυχιατρικό προφίλ αυτού του τύπου προσωπικότητας;
Ο «ψηφιακός δικαστής» δεν γράφει απλώς μια γνώμη αλλά επιτελεί ένα «σημαντικό έργο». Πιστεύει ότι είναι ο θεματοφύλακας του σωστού και του δίκαιου. Μέσω της δημόσιας καταδίκης του «άλλου» (ενός καταστήματος, ενός καλλιτέχνη, ενός δημόσιου προσώπου, ενός γιατρού), το άτομο επιβεβαιώνει τη δική του ηθική ακεραιότητα. «Αφού καταδικάζω το κακό, άρα εγώ είμαι το καλό».
Το άτομο προβάλλει τα δικά του εσωτερικά ελαττώματα, τις αποτυχίες ή και τον θυμό του πάνω σε έναν συγκεκριμένο στόχο. Αντί λοιπόν να αντιμετωπίσει τη δική του δυσαρέσκεια για τη ζωή, την «αδειάζει» μέσα από μια κακή κριτική. Η επίθεση στον «κακό επαγγελματία» ή στον «λάθος άνθρωπο» λειτουργεί ως κάθαρση για το δικό του άγχος.
Πολλοί «ψηφιακοί δικαστές» στην πραγματική τους ζωή νιώθουν αόρατοι, παθητικοί ή χωρίς εξουσία. Το διαδίκτυο τους δίνει τη δυνατότητα να «ρίξουν» μια επιχείρηση ή να καταστρέψουν μια φήμη με ένα κλικ. Αυτή η ψευδαίσθηση παντοδυναμίας είναι εθιστική, καθώς προσφέρει μια πρόσκαιρη αίσθηση ελέγχου πάνω στον κόσμο, την οποία στερούνται στην καθημερινότητά τους.
Αυτά τα άτομα λειτουργούν με βάση τη διχοτόμηση.Δεν υπάρχει χώρος για λάθη, ανθρώπινες αστοχίες ή ελαφρυντικά. Όλα είναι ή «τέλεια» ή «άθλια». Αυτή η απλουστευτική σκέψη τους προστατεύει από το να έρθουν αντιμέτωποι με την πολυπλοκότητα της πραγματικότητας, η οποία απαιτεί ενσυναίσθηση και κριτική ανάλυση. Ο «δικαστής» παίρνει μια δόση ντοπαμίνης. Νιώθει ότι ανήκει σε μια ομάδα «δίκαιων» που καθαρίζουν την κοινωνία. Ο άνθρωπος που «δικάζει» εύκολα στο διαδίκτυο είναι συχνά ένας άνθρωπος βαθιά απογοητευμένος, που χρησιμοποιεί την επιθετικότητα ως υποκατάστατο της επικοινωνίας. Η μανία του για τις κριτικές είναι μια κραυγή για προσοχή και μια προσπάθεια να νιώσει σημαντικός μέσα από την καταστροφή της εικόνας του άλλου. Επειδή η εσωτερική τους αυτοεκτίμηση είναι χαμηλή, «δανείζονται» τη λάμψη της σημαντικότητας που τους προσφέρει το διαδίκτυο για να νιώσουν «δικαστές».
Συχνά αυτοί οι «δικαστές» είναι οι ίδιοι νάρκισσοι.
