Τι είναι ψύχωση;

    Ψύχωση είναι η ιατρική κατάσταση που επηρεάζει τον εγκέφαλο και υπάρχει απώλεια επαφής με την πραγματικότητα.                                Το άτομο δεν έχει εναισθησία (δεν έχει επίγνωση του παθολογικού του) και λειτουργικότητα σοβαρά διαταραγμένη.                                 Υπάρχει σοβαρή διαταραχή των ψυχικών λειτουργιών που εκφράζεται συνήθως με παραγωγικά συμπτώματα (Στη νεύρωση συμβαίνει ακριβώς το ανάποδο των παραπάνω).                                                                                                                      Χαρακτηρίζεται από παραληρητικές ιδέες, ψευδαισθήσεις και αποδιοργάνωση λόγου και συμπεριφοράς. Τεκμήριο για την ψύχωση είναι το μπέρδεμα ανάμεσα στο τι προέρχεται από το μυαλό και τι από τον εξωτερικό κόσμο. Το άτομο έχει χάσει την αίσθηση των ορίων ανάμεσα στο «μέσα» και το «έξω» (απώλεια των ορίων του Εγώ).

Στυτική δυσλειτουργία

Στυτική δυσλειτουργία είναι η αδυναμία επίτευξης ή διατήρησης επαρκούς στύσης που να οδηγεί σε μια ικανοποιητική σεξουαλική επαφή. Η παρουσία προβλημάτων στύσης από καιρό σε καιρό δεν είναι αναγκαστικά μια αιτία ανησυχίας, αλλά αν η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα διαρκές πρόβλημα μπορεί να προκαλέσει άγχος, προβλήματα στη σχέση ή να επηρεάσει την αυτοπεποίθησή σας.

Αν και μπορεί να είναι δυσάρεστο να μιλήσει κάποιος με το γιατρό του σχετικά με τη στυτική δυσλειτουργία, είναι ιδιαίτερα σημαντική η αξιολόγησή της. Προβλήματα στην επίτευξη ή και τη διατήρηση της στύσης μπορεί να αποτελούν ένα σημάδι της κατάστασης της υγείας που χρήζει θεραπείας, όπως καρδιοπάθεια ή έναν ανεπαρκώς ελεγχόμενο διαβήτη.

Αιτίες

Η ανδρική σεξουαλική διέγερση είναι μια πολύπλοκη διαδικασία που περιλαμβάνει τον εγκέφαλο, διάφορες ορμόνες, αισθήσεις, νεύρα, μύες και αιμοφόρα αγγεία. Η στυτική δυσλειτουργία μπορεί να προκληθεί από ένα πρόβλημα σε οποιονδήποτε από αυτούς τους παράγοντες, τόσο το άγχος και τα προβλήματα ψυχικής υγείας μπορούν να προκαλέσουν ή να επιδεινώσουν τη συνολική εικόνα. Μερικές φορές πάλι είναι ένας συνδυασμός ψυχολογικών και σωματικών προβλημάτων, για παράδειγμα, ένα μικρό σωματικό πρόβλημα που επιβραδύνει τη σεξουαλική ανταπόκριση μπορεί να προκαλέσει άγχος στη διατήρηση στύσης.

Σωματικά αίτια της στυτικής δυσλειτουργίας

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, η στυτική δυσλειτουργία προκαλείται από κάτι σωματικό. Οι κοινές αιτίες περιλαμβάνουν:
Καρδιοπάθεια 
Απόφραξη αγγείων (αθηροσκλήρωση)
Η υψηλή αρτηριακή πίεση
Διαβήτης
Παχυσαρκία
Το μεταβολικό σύνδρομο, μια κατάσταση που περιλαμβάνει αυξημένη αρτηριακή πίεση, υψηλά επίπεδα ινσουλίνης, σωματικό λίπος γύρω από τη μέση και υψηλή χοληστερόλη
Νόσος του Πάρκινσον
Σκλήρυνση κατά πλάκας
Χαμηλή τεστοστερόνη
Νόσο του Peyronie με ανάπτυξη ουλώδους ιστού στο πέος
Μερικά φάρμακα
Κάπνισμα
Αλκοολισμός και άλλες μορφές κατάχρησης ουσιών
Θεραπείες για τον καρκίνο ή τη διόγκωση του προστάτη
Χειρουργικές επεμβάσεις ή τραυματισμοί που επηρεάζουν την περιοχή της πυέλου ή του νωτιαίου μυελού.

Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία

Ο εγκέφαλος παίζει βασικό ρόλο στην πρόκληση μιας σειράς σωματικών γεγονότων που προκαλούν τη στύση, ξεκινώντας από τις αισθήσεις και τη σεξουαλική διέγερση . Μια σειρά από παράγοντες μπορούν να αλληλεπιδράσουν με την διέγερση και να επιδεινώσουν την ανικανότητας. όπως:
Κατάθλιψη, άγχος ή άλλες ψυχικές παθήσεις
Άγχος
Κόπωση
Προβλήματα στη σχέση που οφείλονται στο στρες, η κακή επικοινωνία ή άλλες ανησυχίες

Παράγοντες Κινδύνου

Με την πάροδο των ετών, οι στύσεις ενδέχεται να απαιτούν περισσότερο χρόνο για να εμφανιστούν και μπορεί να μην είναι ικανοποιητικές. Μπορεί να χρειαστεί μεγαλύτερη διέγερση του πέους για να επιτευχθεί και να διατηρηθεί μια στύση. Αυτό δεν αποτελεί μία άμεση συνέπεια της γήρανσης, αλλά είναι συνήθως το αποτέλεσμα υπαρχόντων εγκρυπτόμενων προβλημάτων υγείας , ή της λήψης φαρμάκων.
Μια σειρά παραγόντων κινδύνου μπορούν να συμβάλουν στην στυτική δυσλειτουργία:

Παθολογικά προβλήματα,όπως διαβήτης ή προβλήματα στην καρδιά
Το κάπνισμα, το οποίο μειώνει τη ροή του αίματος στις φλέβες και τις αρτηρίες. Με την πάροδο του χρόνου, το κάπνισμα μπορεί να προκαλέσει χρόνια προβλήματα υγείας που οδηγούν στη στυτική δυσλειτουργία
Η παχυσαρκία
Ορισμένες θεραπείες, όπως χειρουργικές επεμβάσεις στον προστάτη ή θεραπείες ακτινοβολίας για τον καρκίνο του προστάτη
Τραυματισμοί, ιδιαίτερα αν η βλάβη αφορά νεύρα που ελέγχουν τη στύση
Φάρμακα αντικαταθλιπτικά, αντισταμινικά, για τη θεραπεία της αρτηριακής πίεσης, του πόνου ή του καρκίνου του προστάτη
Ψυχογενής καταστάσεις όπως το στρες, άγχος ή κατάθλιψη
Κατάχρηση αλκοόλ ή άλλων ουσιών
Ποδηλασία για μεγάλο χρονικό διάστημα, λόγω της συμπίεσης των νεύρων μπορεί να επηρεάσουν τη ροή του αίματος στο πέος.

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα που συνδέονται με την ανικανότητα μπορεί να περιλαμβάνουν:

Προβλήματα απόκτησης στύσης 
Προβλήματα διατήρησης στύσης  
Μειωμένη σεξουαλική επιθυμία

Πότε να συμβουλευτείτε τον ειδικό

Ο γιατρός σας είναι σημείο αναφοράς, όταν έχετε προβλήματα στύσης
Συμβουλευτείτε το γιατρό σας εάν:
Τα προβλήματα στητικής δυσλειτουργίας γίνουν ενοχλητικά σε σας ή τον σύντροφό σας
Έχετε διαβήτη, καρδιακά προβλήματα ή άλλα προβλήματα υγείας που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με στυτική δυσλειτουργία:
Έχετε άλλα συμπτώματα που μπορεί να φαίνεται ότι δεν συνδέονται με την ανικανότητα.

Σχιζότυπη διαταραχή προσωπικότητας και αυτισμός

Τα άτομα με σχιζότυπη προσωπικότητας, όπως και αυτά με σχιζοειδή προσωπικότητα, είναι κοινωνικά και συναισθηματικά απομονωμένα. Επιπλέον εμφανίζουν πάντα εκκεντρικότητες στη σκέψη, στην αντίληψη και στην επικοινωνία. Παρόλο που αυτές οι εκκεντρικότητες είναι ίδιες με εκείνες των ατόμων που έχουν σχιζοφρένεια ή και παρόλο που η σχιζότυπη προσωπικότητα μερικές φορές συναντάται σε άτομα με σχιζοφρένεια, ως προνοσηρά ευρήματα ,οι περισσότεροι ενήλικοι με σχιζότυπη προσωπικότητα δεν αναπτύσσουν σχιζοφρένεια.. Τα άτομα με σχιζότυπη προσωπικότητα μπορεί να έχουν και παρανοϊκές ιδέες. Συμβαίνει σε περίπου 3% του γενικού πληθυσμού.

Σύμφωνα με τα κριτήρια DSM-IV τα άτομα αυτά εμφανίζουν: 

1. ιδέες συσχέτισης 

2. παράδοξες πεποιθήσεις ή μαγική σκέψη που επηρεάζουν τη συμπεριφορά και που είναι ασύμβατες με τις πολιτισμικές σταθερές (π.χ. δεισιδαιμονία, πίστη σε μαντική ικανότητα, τηλεπάθεια ή «έκτη αίσθηση» σε παιδιά και εφήβους, αλλόκοτες φαντασιώσεις ή αλλόκοτες επίμονες ενασχολήσεις)
3. αςυνήθιστες αντιληπτικές εμπειρίες (σωματικές παραισθήσεις)

4. παράδοξο τρόπο σκέψης και παράδοξο λόγο (π.χ. ασαφή, περιστασιακό, μεταφορικό, υπερλεπτομερειακό ή και στερεότυπο) 

5. καχυποψία ή παρανοειδή ιδεασμός 

6. συρρικνωμένο συναίσθημα 

7. συμπεριφορά ή εμφάνιση που είναι εκκεντρική ή περίεργη

8. έλλειψη στενών ή έμπιστων φίλων (εκτός από των συγγενών πρώτου βαθμού)

9. υπερβολικό κοινωνικό άγχος και τείνει να συνδέεται με παρανοειδείς φόβους παρά με αρνητική εκτίμηση για τον εαυτό του. Η ψυχοθεραπευτική αντιμετώπιση ατόμων με Σχιζότυπη Διαταραχή Προσωπικότητας δεν διαφέρει σημαντικά από αυτή των ατόμων με Σχιζοειδή Διαταραχή Προσωπικότητας. Σε ότι αφορά στην φαρμακοθεραπεία, τα αντιψυχωτικά φάρμακα μπορούν να βοηθήσουν άτομα με παρανοϊκό ιδεασμό μόνα τους αλλά και σε συνδυασμό με ψυχοθεραπεία (κυρίως στις περιόδους έξαρσης της συμπτωματολογίας). Επίσης χορηγούνται αντικαταθλιπτικά όταν παρατηρούνται καταθλιπτικά συμπτώματα.

Πολλοί ασθενείς με την ανωτέρω διαταραχή είναι ενήλικες με αυτισμό οι οποίοι δεν διαγνώστηκαν ποτέ και δεν έλαβαν κάποιου είδους πρώιμη παρέμβαση στην παιδική ηλικία με αποτέλεσμα λόγω της υποδιάγνωσης να λάβουν εσφαλμένα την "ταμπέλα" της σχιζότυπης διαταραχής. 

Ποιες είναι οι διαφορές της σχιζοσυναισθηματικής διαταραχής από την σχιζοφρένεια ;

     Πολλές φορές η διαφορική διάγνωση των δύο διαταραχών είναι δύσκολη. Το βασικό σημείο της σχιζοσυναισθηματικής διαταραχής είναι πως ανάμεσα στα επεισόδια ο ασθενής δεν έχει την αποδιοργάνωση που χαρακτηρίζει τον σχιζοφρενή ενώ το συναίσθημα δονείται (συχνά και υπερβολικά).                            Σύμφωνα με τα διαγνωστικά κριτήρια της σχιζοςυναιςθηματικής διαταραχής πρέπει κάποτε στην πορεία της νόσου να υπήρχε ένα ψυχωτικό επεισόδιο 2 εβδομάδων και ένα επεισόδιο 1 μήνα με ταυτόχρονα κριτήρια σχιζοφρένειας και μανίας ή κατάθλιψης.                                                                   Η πρόγνωση είναι καλύτερη στη σχιζοσυναισθηματική σε σχέση με την σχιζοφρένεια.

Μήπως πάσχω από Διαταραχή πανικού;

Η διάγνωση της διαταραχής πανικού καθορίζεται από επανειλλημένες και απροσδόκητες κρίσεις πανικού μέσα σε διάστημα ενός μηνός τουλάχιστον. Παράλληλα όμως στο ίδιο διάστημα πρέπει να υπάρχει τουλάχιστον ένα από τα εξής :

1. Προσδοκητικό άγχος δηλαδή άγχος εισβολής μίας επερχόμενης κρίσης δηλαδή επίμονη ανησυχία επανεμφάνισης και άλλων κρίσεων
2.  Έντονη ανησυχία θανάτου, απώλεια ελέγχου ή αίσθημα επερχλομενης τρέλας ή εξευτελισμού)
3. Σταδιακή διαμόρφωση συμπεριφορών αποφυγής με στόχο την αποτροπή επανεμφάνισης κρίσεων

Ως κρίση πανικού ορίζεται μια διακριτή περίοδος έντονης δυσφορίας και φόβου κατά την οποία εμφανίστηκαν ξαφνικά και κορυφώθηκαν μέσα σε δέκα λεπτά τουλάχιστον 4 από τα ακόλουθα συμπτώματα :

1. Αίσθημα λαχανιάσματος
2. Αίσθημα πνιγμού
3. Πόνος ή δυσφορία στο θώρακα
4. Αιμωδίες και μηρμυγκιάσματα
5. Αίσθημα παλμών/ταχυκαρδία
6. Τρόμος
7. Εφίδρωση
8. Ρίγη και συχνά αίσθημα ζέστης
9. Ναυτία ή κοιλιακή ενόχληση
10. Αίσθημα ζάλης, τάση προς λιποθυμία
11. Αποπραγματοποίηση ή αποπροσωποποίηση
12. Φόβος απώλειας ελέγχου ή επερχόμενης τρέλας
13. Φόβος θανάτου

Οι κρίσεις πανικού θα πρέπει να διαπιστωθεί ότι δεν οφείλονται σε γενική σωματική κατάσταση ή σε επιδράσεις ουσιών. Για παράδειγμα παρόμοια συμπτώματα εκδηλώνονται στο πλαίσιο καρδιολογικών παθήσεων, όπως το έμφραγμα, η στηθάγχη, η υπέρταση, αναπνευστικών παθήσεων όπως το άσθμα, νευρολογικών όπως το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο και η επιληψία και ενδοκρινικές παθήσεις όπως οι θερεοειδοπάθειες, ο διαβήτης, η υπογλυκαιμία. Η διαφορική διάγνωση των οργανικών αιτίων της διαταραχής πανικού μπορεί να γίνει εύκολα συνήθως με τη συνεργασία των σχετικών ειδικοτήτων με τον ψυχίατρο. Επιπλέον τοξίκωση και στέρηση από ουσίες όπως το αλκοόλ, τα οπιοειδή, η κοκαϊνη, τα ψευδαισθησιογόνα και η κάνναβη δύναται να εκδηλωθούν με τα θορυβώδη συμπτώματα της κρίσης πανικού.

Η διαταραχή πανικού συχνά συνυπάρχει με άλλες αγχώδεις διαταραχές δηλαδή την αγοραφοβία. (φόβος & αποφυγή τόπων και καταστάσεων από τις οποίες η διαφυγή ή η λήψη βοήθειας σε περίπτωση κρίσης πανικού είναι δύσκολη ή αδύνατη), την κοινωνική φοβία, την διαταραχή μετατραυματικού στρες και την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή. Επίσης υπάρχει υψηλό ποσοστό συννοσηρότητας με την κατάθλιψη εώς και 50-60% σε κάποια στιγμή της ζωής. Επιπλέκεται με κατάχρηση αλκοόλ και βενζοδιαζεπινών, ουσίες οι οποίες είναι αποτελεσματικές στην προσωρινή καταπράϋνση του άγχους και του πανικού, η παρατεταμένη και αλόγιστη χρήση τους όμως μπορεί να οδηγήσει στην εξάρτηση.

Το άγχος στη διαταραχή πανικού μπορεί να έχει δύο διαφορετικές μορφές. Το αίσθημα πανικού, δηλαδή αιφνίδιο άγχος με μεγάλη «δραματική» ένταση και σύντομη διάρκεια και το προσδοκητικό άγχος (μήπως ξανασυμβεί κρίση) που έχει επίμονη παρουσία και μέτρια ένταση.

Οι συμπεριφορές αποφυγής και ασφάλειας στη διαταραχή πανικού είναι πολλές. Παρατίθενται κάποιες αρκετά συχνές παρακάτω :

• διακοπής φαρμάκων θεωρώντας ότι αυτά ευθύνονται για τις κρίσεις
• Διακοπή σωματικής άσκησης
• Αποφυγή ζέστης
• Αποφυγή ανύψωσης αντικειμένων
• Αποφυγή «ψυχολογικά φορτισμένων» έργων  όπως θρίλερ κ.α.
• Αποφυγή σεξουαλικών σχέσεων
• Αποφυγή συναισθηματικά φορτισμένων συζητήσεων
• Αποφυγή  μπάνιου με κλειστή πόρτα
• Αποφυγή χρήσης ανελκυστήρων
• Αποφυγή εξόδουαπό το σπίτι χωρίς συνοδεία
• Αποφυγή συνεύρεσης με πλήθος
• Αναμονής αναμονής σε ουρές
• Αποφυγή ταξιδιών με τρένο, λεωφορείο, αυτοκίνητο, αεροπλάνο

Συμπεριφορές ασφάλειας που διαμορφώνονται σταδιακά

• Αγχολυτικά στην τζάντα
• Αναζήτηση διαβεβαίωσης
• Να έχει πάντα κάποιον μαζί του όταν βγαίνει από το σπίτι
• Να έχει κάτι να διαβάσει
• Να μιλήσει για κάτι άσχετο
• Να βάλει  μουσική                                                                 Οι συμπεριφορές ασφάλειας στη διαταραχή πανικού ορίζονται όποιες συμπεριφορές βοηθούν με κάποιο τρόπο στη διαχείριση μιας κρίσης πανικού. Η βοήθεια αυτή αν και προσφέρει μία σχετική ανακούφιση βραχυπρόθεσμα, μακροπρόθεσμα όμως συντελεί στη διαιώνιση του προβλήματος, καθώς αυτό δεν αντιμετωπίζει το βασικό αίτιο.

Η κρίση πανικού θα πρωτοεμφανιστεί σχεδόν πάντα σε ανύποπτη χρονική στιγμή, αλλά μπορεί να προηγήθηκε στο πρόσφατο παρελθόν  κάποια κατάσταση συναισθηματικής επιβάρυνσης όπως για παράδειγμα ένας χωρισμός ή μια απαιτητική σωματικά ή ψυχικά  κατάσταση έντονης άσκησης,  στέρησης ύπνου ή χρήσης κάποιας ουσίας. 

  Η διαταραχή πανικού αντιμετωπίζεται φαρμακευτικά με τη χρήση των επιλεκτικών αναστολέων επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs). Η χρήση βενζοδιαζεπινών δεν ενδείκνυται για μεγάλα χρονικά διάστηματα λόγω του κινδύνου εξάρτησης. Η ψυχοθεραπεία εκλογής της διαταραχής πανικού είναι η γνωσιακή .