Νευροψυχιατρικά συμπτώματα νόσου Alzheimer

 

1. Αλλαγές στην προσωπικότητα:

Μικρές αλλαγές στην προσωπικότητα παρατηρούνται στη νόσο Alzheimer, ως πρώιμη κλινική εκδήλωση. Οι ασθενείς παρουσιάζουν μειωμένη ενεργητικότητα, αδιαφορία, ευερεθιστότητα και μερικές φορές κοινωνική απόσυρση.

Απάθεια

Συχνότητα 50%. Πρώιμα-ενδιάμεσα στάδια

Ορισμός: Απουσία στοχοκατευθυνόμενης…

• συμπεριφοράς (αναγκαία η παρουσία τρίτων για την ολοκλήρωση δραστηριότητας)

• νοητικής διεργασίας (μειωμένο ενδιαφέρον για ολοκλήρωση δραστηριότητας)

Αιτιοπαθογένεια: Βλάβες στο μετωπιαίο λοβό

Κλινική εικόνα:

• απουσία ενδιαφέροντος  για οικογένεια, φίλους, ασχολίες

• περιορισμός αυθορμητισμού

• μειωμένη συμμετοχή σε καθημερινές δραστηριότητες

• έκπτωση λειτουργικότητας στους τομείς σίτισης, ένδυσης, καθαριότητας, πλυσίματος, περίπατο, μετακίνηση

Επιπτώσεις:

Μεγαλύτερη παραμέληση του εαυτού

 

Ψυχοκινητική ανησυχία 

• Συχνότητα 30-70% στα πλαίσια ψύχωσης ή ως και μοναδικό σύμπτωμα

 

2. Ψύχωση

Συχνότητα: 30-40%, εμφανίζεται συχνότερα στα μεσαία στάδια της νόσου

19% παραληρητικές ιδέες, 14% ψευδαισθήσεις. Να μη συγχέονται με παραγνωρίσεις λόγω αγνωσίας.

Αιτιοπαθογένεια: μείωση του μεταβολισμού κυρίως στους μετωπιαίους και κροταφικούς λοβούς.

Παραληρητικές ιδέες που διαφοροποιούνται από αυτές της σχιζοφρένειας:

12 % ​τον κλέβουν

4%​ξένοι ζουν στο σπίτι

4% ​η οικογένεια θα τον εγκαταλείψει

2% ​απιστία συζύγου

1% ​σύνδρομο σωσία 

Μπορεί και να μην παρατηρούνται σε καθημερινή βάση

Διαφοροδιάγνωση: άλλες ψυχωτικής, φαρμακευτικής ή οργανικής αιτιολογίας ψυχωτικές διαταραχές.

 

3. Κατάθλιψη

Συχνότητα: 20-25%

Αμνησιακό σύνδρομο από μακρά θεραπεία με βενζιδιαζεπίνες

Η μακρά θεραπεία με βενζοδιαζεπίνες μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της προσοχής, της ψυχοκινητικής συνέργειας και ετοιμότητας, γνωσιακή έκπτωση με διαταραχές μνήμης και μείωση των ικανοτήτων του ατόμου να ανταποκρίνεται στις καθημερινές του δραστηριότητες. Οι παραπάνω επιδράσεις μπορεί να επηρεάζουν την εγρήγορση και να ενισχύονται από την παράλληλη  χρήση οινοπνεύματος. Περιγράφεται άνοια προκαλούμενη από βενζοδιαζεπίνες, για την αντιμετώπιση της οποίας δεν υπάρχει σαφής θεραπευτική προσέγγιση πλην της αποτοξίνωσης και της αποκατάστασης της ψυχοπαθολογίας εάν συνυπάρχει. Η αποτοξίνωση και η αποχή από το φάρμακο κατάχρησης μπορεί να οδηγήσει σε μερική η ολική αποκατάσταση.  

Ορισμός αλκοολισμού σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας

 «Οι αλκοολικοί είναι καταχρηστικοί πότες, των οποίων η εξάρτηση από τα οινοπνευματώδη έχει φτάσει σε τέτοιο σημείο, ώστε να έχει επιφέρει έκδηλες διαταραχές της νοητικής λειτουργίας ή προβλήματα στη σωματική ή την πνευματική υγεία, στις διαπροσωπικές σχέσεις και στην εν γένει κοινωνική και επαγγελματική λειτουργικότητα».

Κατάθλιψη - η συχνότερη ψυχική διαταραχή

Περίπου 350 εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από κατάθλιψη, επισημαίνει ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Ban Ki Moon.

Η κατάθλιψη είναι η συχνότερη ψυχική διαταραχή και αναμένεται κατά τα επόμενα 20 χρόνια να έχει αυξητικές τάσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, η κατάθλιψη παγκοσμίως κατέχει σήμερα την 4η θέση, από πλευράς απώλειας ετών ζωής, απαλλαγμένων από αναπηρία και κοινωνική δυσλειτουργία, ενώ το 2020, θα καταλάβει τη 2η θέση στις δυτικές κοινωνίες και την 1η ανεξαρτήτως φύλου και ηλικίας.

Μία στις πέντε γυναίκες και ένας στους οκτώ άνδρες αναπτύσσουν κατάθλιψη κάποια στιγμή της ζωής τους σύμφωνα με τα υπάρχοντα διεθνή στοιχεία, ενώ στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι 25% των ανδρών (περίπου 850.000 Έλληνες) και το 33% των γυναικών (περίπου 1,1 εκ Ελληνίδες) πάσχουν από ήπια έως σοβαρή κατάθλιψη.

Ποιοι αυτοκτονούν συχνότερα και ποια εποχή του χρόνου συμβαίνουν οι περισσότερες αυτοκτονίες; Ποιο είναι το προφίλ των αυτοκτονικών; Πως συνδέονται οι καταχρήσεις με την αυτοκτονικότητα;

Παράγοντες κινδύνου

 

Άνδρας, μόνος, άνεργος, φτωχός, καταθλιπτικός, αλκοολικός, άρρωστος, που έχει όπλο, το έχει ξανακάνει και αντιμετωπίζει τώρα κάποιο οξύ πρόβλημα.

 

Φύλο:

• ♂4/1♀ για αυτοκτονία

• Οι γυναίκες κάνουν περισσότερες απόπειρες και προτιμούν τη δηλητηρίαση με φάρμακα, κάτι που μπορεί να αντιμετωπιστεί

• Οι άνδρες επιλέγουν βίαιες μεθόδους, έχοντας σαφώς μεγαλύτερες πιθανότητες να πετύχουν.

• Εδώ ίσως παίζουν ρόλο και τα φυλετικά στερεότυπα, που θέλουν τον άντρα να πετυχαίνει ακόμα και εκεί, ενώ μπορεί να καλύπτουν μια ενδεχόμενη καταθλιπτική συνδρομή με συμπεριφορές βίας, παρορμητικότητας, και κατάχρησης αλκοόλ. Αυτό πιθανό να εξηγεί το παράδοξο των περισσότερων αυτοκτονιών στους άνδρες, ενώ διαγιγνώσκονται σπανιότερα με κατάθλιψη από ότι οι γυναίκες

 

Ηλικία:

• Η συχνότητα αυξάνει με την ηλικία και κορυφώνεται στα 65, (ασθένειες, θάνατος συντρόφου, κατάθλιψη). Γενικά, οι ηλικιωμένοι αποπειρώνται λιγότερο συχνά, αλλά με μεγαλύτερη επιτυχία. Ο αυτοκτονικός ιδεασμός είναι σημαντικά υψηλός, ενώ οι ‘ευχές θανάτου’ ως προς τον επιπολασμό τους στην ηλικία 80-85 είναι >15%.

• Αυξητικές τάσεις αυτοκτονικότητας (ιδεασμός, αυτοκτονική συμπεριφορά, απόπειρες, αυτοκτονίες) στις ηλικίες 15 - 24 (κατάχρηση αλκοόλ και ουσιών, ασταθείς σχέσεις, ανεργία, έλλειψη υποστήριξης από την οικογένεια, ανεργία κ.τ.λ.).

• Απόπειρες συχνότερες σε νεαρά άτομα κυρίως γυναίκες.

 

Εποχικότητα:

Σε εποχές με τη μέγιστη ηλιοφάνεια. Όχι στις γιορτές των Χριστουγέννων όπως πιστεύεται γενικά. Πιθανολογείται επιρροή ηλιακής ακτινοβολίας στη σεροτονίνη, μελατονίνη και σε διάφορες ορμόνες.

.

Φυλή:

Συχνότερη σε λευκούς

 

Θρησκεία:

Συχνότερη στους προτεστάντες, χαμηλότερη στους Καθολικούς, Εβραίους και Μουσουλμάνους

 

Οικογενειακή κατάσταση:

• Διπλάσιο ποσοστό σε ανύπαντρους, τετραπλάσιο σε διαζευγμένους, χήρους και σε διάσταση.

• Συχνότερη σε ομοφυλόφιλους και άτεκνους

 

Κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες:

Η ανεργία, το χαμηλό εισόδημα, η μετανάστευση, η κατάχρηση αλκοόλ και ουσιών, οι ασταθείς σχέσεις, η έλλειψη υποστήριξης από την οικογένεια και η πρόσβαση σε μέσο αυτοκτονίας αυξάνουν τον κίνδυνο αυτοκτονίας

 

Σωματική νόσος:

Κυρίως ασθένειες που προκαλούν κινητική αναπηρία, παραμορφώσεις, χρόνιο άλγος, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια,

Ασθένειες για τις οποίες χορηγούνται φάρμακα που προκαλούν καταθλιπτικά συμπτώματα (πχ κορτιζόνη).