Σε τι διαφέρει η σχιζοσυναισθηματική διαταραχή από την σχιζοφρένεια ;

                                                   

Πολλές φορές είναι δύσκολη. Το βασικό σημείο είναι πως ανάμεσα στα επεισόδια ο ασθενής δεν έχει την αποδιοργάνωση που χαρακτηρίζει τον σχιζοφρενή, το συναίσθημα δονείται (συχνά υπερβολικά…).                            Σύμφωνα με τα διαγνωστικά κριτήρια πρέπει κάποτε στην πορεία της νόσου να υπήρχε ένα ψυχωτικό επεισόδιο 2 εβδομάδων και ένα επεισόδιο 1 μήνα με ταυτόχρονα κριτήρια σχιζοφρένειας και μανίας ή κατάθλιψης.                                                                   Η πρόγνωση είναι καλύτερη στη σχιζοσυναισθηματική σε σχέση με την σχιζοφρένεια.

Τί είναι το ντελίριο;

Το οξύ οργανικό ψυχοσύνδρομο ή ντελίριο σχετίζεται πάντα με κάποια σοβαρή σωματική ή εγκεφαλική διαταραχή (ΑΕΕ, επιληψία), πυρετό από λοιμώξεις όπως μηνιγγίτιδα, εγγεφαλίτιδες, πνευμονίες, ουρολοιμώξεις, δηλητηρίαση συχνότερα από φάρμακα όπως  αντιχολινεργικά, βενζοδιαζεπίνες, αντισταμινικά ή κάποια εγκεφαλική βλάβη, επιληπτικές κρίσεις, συχνά μετά από χειρουργική επέμβαση, αφυδάτωση, ηλεκτρολυτικές διαταραχές, απόσυρση από το αλκοόλ και άλλων εξαρτησιογόνων ουσιών. Οι συχνότερες αιτίες οξέος οργανικού ψυχοσυνδρόμου  είναι οι λοιμώξεις ,τα φάρμακα και οι χειρουργικές επεμβάσεις.   Από ντελίριο πάσχουν 10-15% όλων των νοσηλευομένων ασθενών, 20% των ασθενών με εγκαύματα, 30% των ασθενών σε ΜΕΘ και με AIDS. Η κλινικές εκδηλώσεις του ντελίριου αφορούν εικόνα ψυχωσικού επεισοδίου  και η αντιμετώπιση του σχετίζεται με την αντιμετώπιση του παθολογικού αιτίου που το προκάλεσε.

Ποιες είναι οι θεραπείες της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής;

Η Θεραπεία 1ης εκλογής αποτελούν  οι SSRIs, π.χ. φλουοξετίνη, παροξετίνη, φλουβοξαμίνη, σερτραλίνη. Είναι ίδια αποτελεσματικοί με χλωριμιπραμίνη (ANAFRANIL), δεν έχουν όμως τις αντιχολινεργικές ανεπιθύμητες ιδιότητες.

Απαιτούνται υψηλότερες δόσεις σε σύγκριση με την κατάθλιψη και διάρκεια θεραπείας τουλάχιστον 8-12 εβδομάδες. Επί αποτυχίας μπορεί να χορηγηθεί άλλος SSRIs.                                                                                                                                               Η ανταπόκριση, γενικά, είναι μέτρια, 40-60% βελτιώνεται κατά 30-60% με φάρμακο 1ης επιλογής.                                                                                                                              Επί μερικής ανταπόκρισης μπορεί να χρησιμοποιηθεί άλλος αναστολέας σεροτονίνης (χλωριμιπραμίνη ή άλλο SSRI) ή συνδυασμός τους.                                                                                                                                                        Επί αποτυχίας συνιστάται συνδυασμός με λίθιο (αν συνυπάρχει κατάθλιψη) ή νευροληπτικό / άτυπο αντιψυχωσικό (αν συνυπάρχουν τικ ή αν είναι ανθεκτική μορφή).                                                                                                                                                                                        Σε αυτοκτονική διάθεση ή μειζωνα κατάθλιψη μπορεί να χρησιμοποιηθεί ηλεκτροσπασμοθεραπεία ενώ σε βαριά, ανθεκτικά περιστατικά μπορεί να βοηθήσει η ψυχοχειρουργική (από τις ελάχιστες ενδείξεις) (διατομή με ακτίνες γ (μονήρη έλικα) και με εν τω βάθει εγκεφαλική διέγερση) σε ειδικά  κέντρα (ασθενείς με αυτοκτονικότητα, σημαντική αναπηρία από τη νόσο, που έχουν δοκιμάσει 2 διαφορετικούς   αναστολείς  σεροτονίνης, 3 φαρμακευτικούς συνδυασμούς και θεραπεία συμπεριφοράς.                                                                                                                                                        

Συμπεριφορική ψυχοθεραπεία, επιφέρει βελτίωση 30-50% στο 75%. Η ανταπόκριση παρόμοια με  της φαρμακευτικής αγωγής. Η τεχνική βασίζεται στην in vivo έκθεση του ασθενούς στις ιδεοληψίες του μέσα στο γραφείο του θεραπευτή και στον εμποδισμό της ανταπόκρισης, δηλαδή των ψυχαναγκασμών. Γίνεται επίσης προσπάθεια να εκπαιδευτεί ο ασθενής να σταματά ή να αγνοεί τις ιδεοληψίες, να εξοικειωθεί με αυτές και να τις αποδεχθεί ως μη επικίνδυνες. Επιτυχία μεγαλύτερη στους ψυχαναγκασμούς παρά τις ιδεοληψίες. Η γνωσιακή θεραπεία έχει αναπτύξει ειδικά προγράμματα για αντιμετώπιση των ιδεοληψιών, που χρησιμοποιούνται με καλύτερα αποτελέσματα. Η ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία εφαρμόζεται με αβέβαια αποτελέσματα. Συχνά, η ψυχοθεραπεία και η  φαρμακευτική αγωγή συνδυάζονται, αλλά σπάνια οδηγούν σε πλήρη ύφεση.

Εναλλακτικές θεραπείες ή αντικαταθλιπτικά; Πόσο επικίνδυνες είναι;

Το φυτό St John wort είναι φυτό του γένους Υπερικόν. Ήταν γνωστό ως υπερικό στην Αρχαία Ελλάδα, ενώ στη νεότερη Ελλάδα είναι γνωστό ως  βάλσαμο, βαλσαμόχορτο ή σπαθόχορτο, ενώ στην ξένη βιβλιογραφία αναφέρεται ως St. John's wort. 

Στην αρχαιότητα το χρησιμοποιούσαν ως επουλωτικό στις πληγές που γινόντουσαν από τα σπαθιά, εξ ου κι η ονομασία του σπαθόχορτο. Στις ΗΠΑ, μετά από ένα πρόγραμμα του ABC News τον Ιούνιο του 1997, το υπερικό έγινε το πιο δημοφιλές φυτό, το εναλλακτικό «πρόζακ» (Ladose), για την ήπια κατάθλιψη.

Όσοι το χρησιμοποιούν θα πρέπει να το σταματήσουν, αν λαμβάνουν φαρμακευτικά σκευάσματα που περιέχουν τις εξής δραστικές ουσίες: ινδιναβίρη (crivixan), κυκλοσπορίνη (cyclosporin), θεοφυλλίνη (choledyl, theo-dur, uniphyllin, aberten), διγιτοξίνη (digoxin, lanoxin), panwarfin, και αντισυλληπτικά. Επίσης, επειδή επηρεάζει νευροδιαβιβαστές αλληλεπιδρά με διάφορα ψυχοτρόπα φάρμακα, συμπεριλαμβανομένων των αντικαταθλιπτικών και αυξάνουν τις πιθανότητες ανάπτυξης σεροτονινεργικού συνδρόμου το οποίο μπορει να είναι επικίνδυνο για τη ζωή.

Αντικαταθλιπτικά στην κατηγορία των Εκλεκτικών αναστολέων επαναπρόσληψης Σεροτονίνης και Νοραδρεναλίνης (SSNRI). Ποια είναι;

• Βενλαφαξίνη (Efexor, Melocin, Velept )  

Δοσολογίες από 75 έως 300mg/day.

Παρενέργειες: υπνηλία, καταστολή (ειδικά τις πρώτες ημέρες), υπέρταση ( σε δοσολογίες πά

νω από 300mg/day)

• Ντουλοξετίνη (Cymbalta) 

Δοσολογίες από 60 έως 120 mg/day (χωρίς σημαντική υπερτασιογόνο δράση)

Παρενέργειες: ναυτία, διάρροια, κεφαλαλγία, αϋπνία ή υπνηλία, καταστολή, ξηροστομία

! ΠΡΟΣΟΧΗ στη λήψη του φυτού St John wort ως έκχυμα !(Το βάλσαμο είναι φυτό του γένους Υπερικόν. Ήταν γνωστό ως υπερικό στην Αρχαία Ελλάδα, ενώ στη νεότερη Ελλάδα είναι γνωστό ως βαλσαμόχορτο ή σπαθόχορτο, ενώ στην ξένη βιβλιογραφία αναφέρεται ως St. John's wort. Η ταυτόχρονη λήψη του με το Cymbalta αυξάνει τις πιθανότητες σεροτονινεργικού συνδρόμου!)