Ποια αντικαταθλιπτικά ανήκουν στην κατηγορία των Εκλεκτικών αναστολέων επαναπρόσληψης Σεροτονίνης (SSRIs) και ποιες παρενέργειες μπορεί να προκαλέσουν;

• S-σιταλοπράμη (o πιο επιλεκτικός όλων των SSRIs) (Cipralex) 10-20 mg/d,

• Σιταλοπράμη (Seropram) 20-80 mg/d,

• Παροξετίνη (Seroxat) 20-60 mg/d,

• Φλουοξετίνη (Ladose) 20-80 mg/d,

• Σερτραλίνη (Zoloft) 50-200 mg/d,

• Φλουβοξαμίνη (Dumyrox) δόσεις από100-300mg/d

Παρενέργειες: 

αρχικό άγχος, γαστρική δυσφορία, κεφαλαλγία και δοσοεξαρτώμενη σεξουαλική δυσλειτουργία

Ποιες νοσολογικές οντότητες μπορούν να προκαλέσουν βίαιη συμπεριφορά στους ασθενείς ;

 

a. Ψυχογενή αίτια όπως σχιζοφρένεια παρανοειδούς ή κατατονικού τύπου, παραληρητική διαταραχή, βραχεία αντιδραστική ψύχωση, μανία ιδιαίτερα με ψυχωτικά στοιχεία, κατάθλιψη με ψυχωτικά στοιχεία, επιλόχεια κατάθλιψη: αφορούν το 30-50% των περιπτώσεων. 

Κυρίως συμπτωματολογία με :

• Ιδέες ελέγχου του νου ή του σώματος, ιδέες παθητικής επίδρασης

• Συναισθήματα που σχετίζονται με βία, όπως θυμός, καχυποψία, ευερεθιστότητα, εχθρότητα

• Ακουστικές ψευδαισθήσεις σε τρίτο πρόσωπο υβριστικές, επικριτικές κ.τ.λ.

• Συγκεκριμένες απειλές που εκτοξεύει ο ασθενής

b. Οργανικά αίτια όπως εγκεφαλικά σύνδρομα (όγκοι, τραύματα, επιληψία, έμφρακτο, σκλήρυνση κατά πλάκας, άνοια γενικευμένη ή μετωπιαία, ντελίριο), συστηματικές διαταραχές (πορφυρία, υπογλυκαιμία, ηλεκτρολυτικές διαταραχές, ουραιμία, ηπατική εγκεφαλοπάθεια, υποξία), ενδοκρινικές δυσλειτουργίες (θυρεοειδοπάθεια, νόσο Cushing και νόσο Addison), λοιμώξεις, δηλητηριάσεις, ανεπάρκεια βιταμινών.

c. Τοξίκωση από αλκοόλ και διεγερτικά, κατάχρηση αναβολικών στεροειδών

d. Διαταραχές προσωπικότητας (αντικοινωνική, παρανοειδής, μεθοριακή)

e. Νοητική υστέρηση

Ποιες μεταβολές του ύπνου παρουσιάζονται ανάλογα με την ηλικία

Μεταβολές σε βασικές παραμέτρους του ύπνου συντελούνται από τη γέννηση μέχρι την ώριμη ηλικία, αν και ατομικές διαφορές παρατηρούνται σε όλες τις ηλικίες. Μεταβολές με ιδιαίτερη κλινική σημασία είναι οι ακόλουθες:

Ο συνολικός χρόνος ύπνου μειώνεται με την ηλικία. Οι μέσες ημερήσιες τιμές είναι οι εξής: νεογέννητα 16 έως 18 ώρες· μικρά παιδιά 10 ώρες· έφηβοι 8 ώρες· ενήλικες 7,5 ώρες, με τάση μείωσης στα ηλικιωμένα άτομα.

Ο NREM ύπνος εμφανίζει μία συνολική μείωση στη διάρκεια της ζωής. Ο SWS είναι ιδιαίτερα σημαντικός στα μικρά παιδιά, τα οποία κοιμούνται πολύ βαθιά. Η ελάττωσή του αρχίζει στην πρώιμη εφηβική ηλικία και συνεχίζεται κατά τη διάρκεια της ενήλικης ζωής.

Το ποσοστό του REM ύπνου ελαττώνεται από 50% ή περισσότερο του συνολικού χρόνου ύπνου στα νεογέννητα, στο 20 με 25% στην ηλικία των 2 ετών. Το ποσοστό αυτό παραμένει περίπου σταθερό κατά τη διάρκεια της υπόλοιπης ζωής του ατόμου. Το υψηλό ποσοστό REM ύπνου στην πολύ πρώιμη περίοδο της ζωής υποδηλώνει τον ρόλο του REM ύπνου στην ωρίμαση του εγκεφάλου.

Οι κύκλοι NREM-REM ύπνου διαδέχονται ο ένας τον άλλον σε χρονικό διάστημα 50 έως 60 λεπτών στα βρέφη μέχρι την εφηβεία, μετά την οποία το διάστημα αυτό αυξάνεται στα 90 έως 100 λεπτά, και διατηρείται αμετάβλητος για όλη την ενήλικη ζωή.

Η συνέχεια του ύπνου είναι μέγιστη κατά την πρώιμη παιδική ηλικία και ελάχιστη κατά τις ακραίες περιόδους της ζωής. Τα βρέφη αφυπνίζονται εύκολα όπως και οι ηλικιωμένοι, οι οποίοι επίσης ξυπνούν συχνότερα κατά τη διάρκεια της νύχτας. Η κατάτμηση του ύπνου από μικρής διάρκειας αφυπνίσεις χωρίς πραγματική εγρήγορση, περιγράφεται ως ιδιαίτερα συνήθης κατά την ώριμη ηλικία.

Οι κιρκαδιανοί ρυθμοί ύπνου - εγρήγορσης μεταβάλλονται σημαντικά κατά την πρώιμη ανάπτυξη. Νεογνά πλήρους κύησης εμφανίζουν κύκλους ύπνου - εγρήγορσης διάρκειας 3 έως 4 ωρών. Οι υπνικές περίοδοι μετατοπίζονται σε μεγάλο βαθμό προς τη νύκτα και η περίοδος εγρήγορσης προς την ημέρα έως την ηλικία των 12 μηνών, εκτός από τον αβαθή ημερήσιο ύπνο που σταδιακά ελαττώνεται και συνήθως έχει σταματήσει μέχρι την ηλικία των περίπου 3 ετών. Ωστόσο, σε όλη την υπόλοιπη διάρκεια της ζωής παραμένει μία φυσιολογική τάση για τον απογευματινό ύπνο.

Ποιες είναι οι συνέπειες της μακροχρόνιας χρήσης βενζοδιαζεπινών;

1.Σύνδρομο στέρησης με παραλήρημα  

Μπορεί να χρειαστούν επικουρικά για την αντιμετώπιση της διέγερσης και των αντιληπτικών διαταραχών χαμηλές δόσεις αντιψυχωτικού φαρμάκου.

2.Αμνησιακό σύνδρομο  

Η μακρά θεραπεία με βενζοδιαζεπίνες μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της προσοχής, της ψυχοκινητικής συνέργειας και ετοιμότητας, γνωσιακή έκπτωση με διαταραχές μνήμης και μείωση των ικανοτήτων του ατόμου να ανταποκρίνεται στις καθημερινές του δραστηριότητες. Οι παραπάνω επιδράσεις μπορεί να επηρεάζουν την εγρήγορση και να ενισχύονται από την παράλληλη  χρήση οινοπνεύματος. Περιγράφεται άνοια προκαλούμενη από βενζοδιαζεπίνες, για την αντιμετώπιση της οποίας δεν υπάρχει σαφής θεραπευτική προσέγγιση πλην της αποτοξίνωσης και της αποκατάστασης της ψυχοπαθολογίας εάν συνυπάρχει. Η αποτοξίνωση και η αποχή από το φάρμακο κατάχρησης μπορεί να οδηγήσει σε μερική η ολική αποκατάσταση.   

3.Υπολειμματική διαταραχή και όψιμης έναρξη ψυχωτική διαταραχή  

Ως μη ντοπαμινεργικό φάρμακο η πιθανότητα όψιμης εμφάνισης ψύχωσης είναι περιορισμένη .

4.Υπολειμματική συναισθηματική διαταραχή  

Μπορεί να είναι καταθλιπτικού τύπου και να αρχίζει: 

-είτε πριν 

-είτε κατά τη διάρκεια 

-είτε μετά τη χρήση 

-ή να είναι αποτέλεσμα μακροχρόνιας χρήσης.

Σύνδρομο στέρησης από βενζοδιαζεπίνες . Υπάρχουν συμπτώματα ; Ποια είναι;

Τα συμπτώματα του στερητικού συνδρόμου από βενζοδιαζεπίνες χωρίζονται σε τέσσερις ομάδες :  

 Γνωστικά και συναισθηματικά 

 Διαταραχές του ύπνου 

 Σωματικά συμπτώματα και σημεία (από το αυτόνομο) και 

 Αντιληπτικές διαταραχές   

Η συμπτωματολογία αυτή κυμαίνεται από ήπια μέχρι έντονη και δυνητικά απειλητική για τη ζωή. Τα φάρμακα με βραχύ χρόνο ημιζωής μπορεί να προκαλέσουν στερητικό σύνδρομο ταχύτερης έναρξης και με περισσότερο σοβαρά συμπτώματα συγκριτικά με φάρμακα με μεγαλύτερο χρόνο ημιζωής.  

Οποιοσδήποτε έχει λάβει βενζοδιαζεπίνες για τουλάχιστον 2 εβδομάδες θα πρέπει να ακολουθεί πρόγραμμα σταδιακής διακοπής τους. Η μείωση της ημερήσιας δόσης δεν πρέπει να ξεπερνά το 10-25% εβδομαδιαίως και η ολοκλήρωση του προγράμματος μπορεί να διαρκέσει ένα μήνα.  

Σημεία ενδεικτικά μείζονος συμπτωματολογίας στέρησης  είναι οι σπασμοί grand mal, ψυχωτικά συμπτώματα, υπερπυρεξία και κώμα που μπορεί να καταλήξει στο θάνατο. Μπορεί να συνυπάρχουν άγχος, ανησυχία, δυσφορία, αισιοδοξία, ευερεθιστότητα, ιδεοληπτικός μηρυκασμός, παρανοειδής ιδεασμός, διαταραχές ύπνου, αϋπνία, καθώς και συμπτώματα από το αυτόνομο όπως ταχυκαρδία, αύξηση της αρτηριακής πίεσης, τρόμος, εφίδρωση, αντιληπτικές διαταραχές, αποπροσωποποίηση, αποπραγματοποίηση κλπ.